سرمقاله (آذر ۱۳۹۲)

editorial5تا همین چند سال پیش، فقط یک کنگره دندان‌پزشکی در سال برگزار می‌شد و به ناچار همه ‌دندان‌پزشکان چه عمومی و چه متخصص در آن شرکت می‌کردند. با گسترش رشته‌های تخصصی دندان‌پزشکی و کارآمد شدن انجمن‌ دندان‌پزشکان عمومی ایران، هر انجمن تمایل برحقی به برگزاری کنگره اختصاصی خود پیدا کرد.

دانش آموختگان رشته دندان‌پزشکی پس از پایان دوره دانشگاهی، برای اطلاع از آخرین دستاوردهای علمی تخصصی خود نیاز به شرکت در کنگره‌ها و همایش‌ها دارند. اما آیا کنگره‌های فعلی پاسخ‌گوی نیاز مبرم آنان است؟ آیا نارضایتی که از طرف برخی از همکاران نسبت به تعدد کنگره‌ها می‌شود با نیاز علمی و آموزشی دندان‌پزشکان هم‌خوانی و هم سویی دارد؟ به بیان دیگر، برگزاری کنگره‌های متنوع به سود چه کسانی و به ضرر چه گروهی است؟

با توجه به جمعیت کم اعضای انجمن‌های تخصصی که غالباً جمعیت آنان به حدود ۳۵۰ ـ ۳۰۰ نفر می‌رسد، برگزارکنندگان نمایشگاه‌های کنگره‌ها برای برخورداری از نمایشگاه پر رونق که در واقع بازار فروش کالاهای مصرفی دندان‌پزشکی است، علاقه‌ای به برگزاری کنگره‌های کاملا تخصصی ندارند و به دنبال کنگره‌های هر از گاهی با بازار شلوغ و پرشماره خریداران کالا‌اند.

دیر بازی است که چیدمان برنامه‌های کنگره‌های تخصصی دندان‌پزشکی بر این اساس بنا شده است که بیش‌ترین تعداد دندان‌پزشکان عمومی را به کنگره بکشند. در این راستا گرایش به کنگره‌های عام‌تر با جمعیت تردد کننده هر چه بیش‌تر، آماج این گروه قرار گرفته است. در این میان برنامه‌های علمی خود را نیز بر همین اساس تدوین می‌کنند. غالباً در این کنگره‌های تخصصی، سالن اصلی کنگره به سالن همایش ایمپلنت و یا موضوعات مورد علاقۀ دندان‌پزشکان عمومی که ترکیب اصلی جمعیتی این کنگره‌ها را تشکیل می‌دهند اختصاص داده می‌شود و سالن‌های کوچک‌تر در اختیار گروه تخصصی میزبان کنگره قرار می‌گیرد که البته برنامه‌های این بخش نیز همیشه نامنظم‌تر از برنامۀ سالن اصلی است. بارها در این پانل‌ها شاهد بودم که بسیاری از سخنرانی‌‌ها نیمه کاره می‌ماند و گاه در این چند دقیقه، لب کلام گفته نمی‌شود و عملاً نه از سر سخنرانی چیزی می‌ماند و نه از ته آن.

آیا محدود کردن برنامه علمی رشته تخصصی فقط به یک کنگره عام که در گوشه‌ای از آن، پانلی با عنوان تخصصی برگزار شود کافی است؟ آن هم به صورت یک بار در سال و اخیراً ۲ ـ ۵/۱ سال یک بار.

برای تأمین نیازهای علمی-آموزشی و حرفه‌ای همکاران متخصص، برگزاری برنامه‌های تخصصی هر رشته به طور مستقل، از ضروریات مورد اتفاق نظر همه متخصصان است. زیرا در جریان فعالیت کاری و حرفه‌ای همکاران همیشه چالش‌هایی پیش می‌آید که نیاز به مشاوره جمعی برای حل آن چالش‌هااست. شیوه امروزین برگزاری کنگره‌های دندان‌پزشکی، بی شک به تدریج موجب بی انگیزگی همکاران می‌شود و تمایل به شرکت در این برنامه‌ها را از بین می‌برد. بارها شاهد بوده ایم که در پانل سخنرانی‌های این کنگره‌ها، حضور شرکت کنندگان چقدر ضعیف است. گاه با احتساب مدیران پانل، تعداد افراد حاضر در سالن به تعداد انگشت‌های یک دست نمی رسد. این گونه برنامه ریزی‌ها، نتیجه اش همین است که شاهد آن هستیم «تردد زیاد در نمایشگاه و پانل‌های خالی در کنگره علمی» با هزینه‌ای بیش از ده میلیارد ریال که پرداخت آن در آخرین چرخه از بودجه دندان‌پزشکان هزینه می‌شود.

از طرفی دیگر، چون برنامه‌ها در کنگره‌های عام عمدتا بر محورهای مرسوم آموزشی دانشگاهی تنظیم می‌شود و سوالات و موضوعات مورد علاقه همکاران متخصص در این کنگره‌ها مطرح نمی‌شود، طبعا نیاز و انتظار برای پاسخ گویی به مشکلات کلینیکی و کاربردی مشخص آنان برآورده نمی شود. بسیار طبیعی است که در این شرایط هیچ انگیزه‌ای برای شرکت در این مجامع باقی نماند.

راه چاره، برگزاری کنگره‌های تخصصی و برگزاری میزگرد و بحث و مناظره علمی و کنفرانس‌های منظم ماهانه در انجمن‌های تخصصی است تا همه علاقه مندان عضو انجمن‌های علمی بتوانند هم از تجربیات دیگران استفاده کنند و هم نمونه کارهای قابل ارزش خود را به دیگران معرفی نمایند.

در ماه گذشته، کنگره رینوپلاستی پیشرفته که برگزار کننده آن انجمن جراحان پلاستیک و ترمیمی ایران بود، برای حداکثر استفاده از امکانات دانشگاهی و بیمارستانی و در عین حال پائین آوردن هزینه‌های جاری، در طی سه روز در دو مکان متفاوت، برگزار شد. روز اول و دوم در سالن ابن سینای دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و روز سوم در بیمارستان حضرت فاطمه .

هر صبح در پانل اول ، ویدئو پرزنتیشن از کیس‌های خاص توسط سخنرانان به نمایش گذاشته می‌شد و در پانل دوم، بحث جمعی در رابطه با کیس‌های معرفی شده مطرح می‌شد. در وقت بعد از ظهر هر دو روز، سخنرانی‌هائی در رابطه با موضوعات پژوهشی و تجربی ارائه می‌شد. روز سوم در بیمارستان حضرت فاطمه چهار جراحی زنده انجام شد و در این رابطه به سوالات حضار پاسخ داده شد.

نمایشگاه کنگره بسیار کوچک و منظم بود و از چند غرفه انتشارات تخصصی کتب پزشکی و DVD‌های آموزشی و ابزار جراحی تولیدی شرکت‌های معتبر داخلی تشکیل می‌شد. ویژگی بارز این کنگره، موضوعیت تخصصی و روش اجرای متفاوت آن بود و در این رابطه سطح خوبی از تبادل نظر وتجربه را ارائه داد. کما این که در پانلی حول مسائل حقوقی جراحی‌های بینی بحث بسیار مفیدی انجام شد.

در حال حاضر، کم‌تر انجمن علمی پزشکی است که به طور منظم و ماهیانه کنفرانس ماهانه در برنامه فعالیت خود نداشته باشد. حتی انجمن‌هایی که محل مناسبی برای این کار ندارند از سالن بیمارستان‌های محل کار همکاران استفاده می‌کنند. ۲ سال قبل، انجمن جراحان فک و صورت میزبان نشست انجمن‌های علمی گروه پزشکی در سالن اجتماعات بیمارستان آتیه بود. در آن جلسه، از طرف مدیریت بیمارستان اعلام شد که سالن این بیمارستان برای برگزاری نشست‌های علمی بدون هیچ هزینه‌ای در اختیار انجمن‌های علمی قرار می‌گیرد.

قلمروی رشته جراحی فک و صورت وسیع و موضوعات آن بسیار متنوع و چالش‌های درمانی بسیار است. همایش‌ها و کنگره‌های این رشته می‌توانند در فضایی آرام و در جوی با سطح علمی بالا، حول موضوعات تخصصی مشخص نه سالی یک‌بار، بلکه در هر فصلی در سالن‌های کوچک‌تر که هزینه‌ای اندک می‌طلبد از جمله در بسیاری از سالن‌های دانشگاه‌ها یا بیمارستان‌ها برگزار شوند. در آن صورت است که می‌توانیم از استعدادها و توانائی تک‌تک همکارانمان برای ارتقای علمی و حرفه‌ای‌مان در جمعی واحد بهره بگیریم.

دکتر میترا میرمحمدی



بدون دیدگاه

دیدگاه شما (لطفاً از Internet Explorer استفاده نکنید):





*