سرمقاله (خرداد ۱۳۹۳)

editorial-93-03

روز شنبه ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۳ سی و هشتمین کنگره علمی سالانه جامعه جراحان ایران در مرکز همایش‌های رازی شروع به کار کرد.

در اساس‌نامه این سازمان مردم‌نهاد نام «جراحان فک و صورت» هم به عنوان عضو این جامعه دیده می‌شود ولی این کنگره با همکاری رشته‌های تخصصی جراحی‌های عمومی، زنان و زایمان، مغز و اعصاب، کلیه و مجاری ادرار، پلاستیک و ترمیمی، ارتوپدی، کودکان، توراکس، قلب و عروق، آندوسکوپیک، چشم، گوش و گلو و بینی، دست، کولوپروکتولوژی، پیوند اعضا، رادیوتراپوتیک انکولوژی، رادیولوژی، بیهوشی و رانیماسیون و پرستاری جراحی و سایر رشته‌های تخصصی پزشکی برگزار گردید.

نکته‌ای که در مراسم افتتاحیه و در میزگرد پس از آن که بحث پیرامون «تنگناهای درمان و سلامت» بود در مرکز توجه قرار داشت، مسئله اتیکز پزشکی (اخلاق پزشکی) بود.

در کشورهای پیشرفته آن چه اتیکز پزشکی گفته می‌شود آداب پزشکی است که پزشک باید در طبابت خود آن را رعایت کند. از جمله مسئله مبرمِ روابط مالی بین پزشک و بیمار.

در بسیاری از کشورهائی که در آن‌ها خدمات اجتماعی گسترده است، پرداخت‌های بخش درمان به عهده بیمه‌ها است و تعرفه‌ها نیز به شیوه‌ای منطقی با هماهنگی سازمان‌های اجتماعی پزشکی و مسئولان دولتی، تولید کنندگان دارویی و خدمات‌رسانان غیر دولتی و نمایندگان بیمه‌ها تعیین می‌شود و پزشک نیز مقید به رعایت آن است و نمی‌تواند اضافه بر آن مبلغی از بیمار دریافت کند. اصولاً ارتباط داد و ستد مالی بین پزشک و بیمار وجود ندارد و هزینه‌ها روشن است.

اما در کشور ما با توجه به این که نه تعرفه‌ها واقعی است و نه بیمه‌ها قادرند به وظایف خود عمل کنند، تمام این معادله به هم می‌ریزد. در نتیجه شرایطی پیش می‌آید که گروهی خود را ملزم به رعایت اتیکز پزشکی ندانند. باید توجه داشت که به طور کلی حرفه پزشکی به لحاظ بار انسانی‌اش نمی‌تواند تابع قوانین اقتصادی بازار آزاد و در مرکز آن عرضه و تقاضا باشد. در شرایط تورم اقتصادی و بحران مالی، پزشکان نخستین صنفی هستند که بخشی از درآمد خود را از دست می‌دهند و نمی‌توانند برای جبران آن همپای تورم، دستمزدشان را بالا ببرند. این را هر جوانی که در برگه انتخاب رشته‌اش در کنکور، گروه پزشکی را انتخاب می‌کند باید پذیرفته باشد.

از طرفی پزشک باید از شرایط رفاهی مناسبی برخوردار باشد که بتواند با فراغ بال و امنیت شغلی و زندگی دوران بازنشستگی به درمان بیماران بپردازد. آگاه هستیم که برخی از جراحان به این اصول پایبندی نشان نمی دهند و برای جبران کاهش درآمد یا افزایش آن، به کارهای اضافی و هزینه‌بر می‌پردازند. بروز این پدیده به وجهه گروه بزرگ‌تری از پزشکان که به اتیکز پزشکی پای‌بندند آسیب می‌رساند.

یکی دیگر از نتیجه‌گیری‌های این نشست این بود که ارائه امکانات پزشکی بیش‌تر و توزیع درست کمی پزشکان در کشور، بهتر می‌تواند به افزایش توانایی و خدمات‌رسانی ملی کمک کند نه افزایش عددی پزشکان.

اصلی که در جامعه جراحان مسلم است این است که مشکلات واحد و هدف‌های واحد بین اعضای جامعه جراحان کشور وجود دارد و در عین کثرت و رشته‌های متفاوت تخصصی جراحی، وحدت رویه بین همه ما جراحان ضروری است.

در پایان افتتاحیه خاطره‌ای غرور انگیز از منش پزشکان سرزمین کهن‌سالمان که از پیش‌گامان تاریخ پزشکی جهان است، به یادگار ماند. در مراسم تقدیر از اعضای پیش کسوت جامعه جراحان، پروفسور حسابی که عضو هیئت امنای جامعه جراحان نیز هستند اعلام کرد که ۳۵ سال پیش وصیت کرده بود که اگر دچار مرگ مغزی شد، اعضاء بدنش در اختیار نیازمندان قرار گیرد. دکتر حسابی اعلام کرد که سال‌ها از آن تاریخ گذشته است و حال که مرگ مغزی پیش نیامده است کالبدش را که خود ناچیز خواند و برای ما جواهری است، به سالن تشریح دانشگاه تهران اهدا کرده است. وی اسناد واگذاری کالبدش را به سالن تشریح دانشگاه تهران به برگزارکنندگان کنگره ارائه کرد.

درچنین لحظه‌هائی است که اوج عشق و اعتقاد به حرفه پزشکی و در واقع به انسان را در چشم دل و جان این پزشک بزرگ ایرانی می‌شد دید و به تحسین فرزندان فداکار این مرز و بوم نشست.

نکته‌ای دیگر که همه جمع بر آن توافق داشتند این بود که نقش انجمن‌های تخصصی می‌تواند نقشی بسیار مؤثر بر روی همکارانی باشد که معیارهای خود را گم کرده‌اند. هیئت مدیره‌های سازمان‌های مردم نهاد پزشکی خود می‌بایست نمونه خوبی از باور به اتیکز پزشکی باشند.

نشان دادن اتیکز پزشکی نه در حرف و شعار و نصایح بی ثمر، بلکه در عمل با شفافیت.

منش مدیران این انجمن‌ها که نه تنها به عنوان نمایندگان این جامعه بیش از دیگران مورد رصد هستند بلکه بی‌تردید تأثیر سمت‌دهنده خود را بر جامعه جوان و آموزش‌پذیر پزشکی می‌گذارد، باید دقیقاً توسط اعضای انجمن‌ها پایش شود.

شأن و اعتبار جامعه پزشکی کشور از وجود عزیزانی مانند دکتر حسابی و دیگران و ارزش‌هائی است که در طول سالیان به دست آمده است و همین ارزش‌ها است که اعتماد جامعه را نسبت به این گروه از خادمان مردم ایجاد کرده است. نسل ما اگر بخواهد این دستاوردها را به درستی به نسل آینده پزشکان بسپارد باید بتواند دامان این حرفه را از همه ناهنجاری‌ها و انحرافات اقتصادی و زیر پا گذاردن موازین اخلاقی از مطب و بیمارستان گرفته تا انجمن‌ها و سازمان‌های مردم نهاد پزشکی پاک نگه دارد.

دکتر میترا میرمحمدی



۲ دیدگاه

  1. خیلی سایت خوبی دارین خانم دکتر. اطلاعاتش خیلی قابل استفاده است. چطور می‌تونم نشریه رو توی ایمیلم هم دریافت کنم؟

    • میترا میرمحمدی says:

      سلام. از لطفتان سپاسگزارم. از بخش ‘تماس با من’ ایمیلتان را برایم ارسال فرمایید تا از ماه آینده به محض انتشار ماهنامه آن را برایتان ارسال کنم.

دیدگاه شما (لطفاً از Internet Explorer استفاده نکنید):





*