سرمقاله (بهمن 1393) : سایت تخصصی جراحی فک و صورت – دکتر میترا میرمحمدی

سرمقاله (بهمن ۱۳۹۳)

editorial-18

نتیجه بحث پیرامون ضرورت تسلط پزشک بر علوم پایه پزشکی به ویژه آناتومی که از پیش شرط‌های مجوز برای انجام جراحی است، کاملاً روشن است. نقش علم آناتومی در علم جراحی به مانند نقش عنصر آب در حیات است. بدون تسلط بر آناتومی و فقط با فراگیری تجربی تکنیک، انجام جراحی می‌تواند فاجعه بار باشد. این که دستیار تخصصی در آستانه فارغ التحصیل شدن، آناتومی ناحیه ای که بر روی آن عمل می‌کند با اسامی اختصاصی علمی آناتومی نشناسد و از عناوین کلی رگ و عضله و عصب و … استفاده کند، نشانه آن است که زیر و زبر این ناحیه را نیز نمی شناسد و … وای به حال بیمار بیچاره ای که از بخت بد، سر از این گذرگاه در آورده است.

در سال ۱۳۶۱ پس از بازگشایی دوباره دانشگاه‌ها، برای مدت‌های طولانی در سالن تشریح دانشکده پزشکی دانشگاه تهران، جسد دفورمه شده ای داشتیم که  کار تشریح بر روی آن بسیار دشوار بود و عملاً مجبور بودیم که آناتومی را در کلاس تئوریک و با تقویت قوه تصویر سازی خود بر روی جمجمه‌هایی که در اختیار داشتیم، فرا بگیریم .

به دلیل این که حیطه تخصصی رشته دندان‌پزشکی، حفره دهان است، آموزش تمام عیار آناتومی سر و گردن به یک دانشجوی دندان‌پزشکی الزامی است. او باید نه تنها دانش تئوریک لازم را در این رابطه داشته باشد بلکه خود مستقلاً بتواند به تشریح  عملی ناحیه قبل از ورود به دوره کلینیکی و کار برروی بیمار بپردازد. چه بسا بسیاری از آسیب‌های جدی که از دانش ضعیف آناتومی بر سر بیماران می آید. اهمیت این علم برای جراحان فک و صورت که با جراحی‌های سنگینی مواجه اند و به حیطه حساس‌تری از بدن انسان وارد می‌شوند، بسیار پر رنگ‌تر است.

برگزاری کارگاه‌های آموزش عملی تکنیک‌های جراحی بر روی جسد که در آن مقدمتاً مروری نیز بر آناتومی ناحیه می‌شود، نه تنها برای بازآموزی بلکه برای کار پژوهشی و نوآوری و ارائه تکنیک‌های نوین جراحی ضروری است .

بر روی بیماران نمی‌توان و نباید به اجرای تکنیک‌های جدید جراحی پرداخت زیرا که نتیجه اش می‌تواند از هر جهت فاجعه بار باشد.

پایه احترام به انسانِ بیمار و احتیاط در رابطه با بافت‌های ناحیه جراحی از دوران دانشجویی و سپس رزیدنتی ریخته و نهادینه می‌شود. اخلاق پزشکی، منشور بر روی کاغذ نیست. در هنگام برخورد پزشک با انسان است که اتیکز پزشکی مفهوم پیدا می‌کند. تسلط پزشک بر ساختار و آناتومی بدن در هنگام جراحی، بخش جداناپذیری از آن چیزی است که اخلاق پزشکی نامیده می‌شود.

آموزش کامل تشریح بدن انسان بر اساس کریکولوم آموزشی موجود از وظایف دانشگاه است. اگر دانشگاه به وظیفه اش به درستی عمل نکرد، منافع ملی و مسئولیت نسبت به جان و شخصیت انسان بیمار حکم می‌کند که انجمن‌های علمی با درک علمی و اخلاقی اهمیت این آموزش، زمینه‌های لازم را برای آموزش و رفع نارسائی‌های آموزشی اعضای خود، مطالبه کنند.

وظیفه ای که انجمن‌های علمی در این باره دارند تلاش جدی درگرفتن تسهیلات برای برگزاری این گونه کارگاه هااست. چرا که امکان دست‌یابی فردی به این امکانات وجود ندارد و البته ضروری است در صورت دست‌یابی به چنین امکانی، در اختیار همه اعضای انجمن قرار گیرد و از ویژه گزینی می‌بایست پرهیز کرد که خود کاری است غیر‌اخلاقی و غیر حرفه ای.

برخی از انجمن‌های رشته‌های پزشکی مجاور رشته فک و صورت، برنامه‌های علمی منظم ماهانه دارند، برنامه‌های کارگاه‌های آموزشی تکنیکی بر روی جسد در پزشکی قانونی نیز جزئی از فعالیت‌های علمی منظم آنان است که اعضا از آن بهره می‌برند.

در واقع، مهم‌ترین وظیفه ای که در اساس‌نامه انجمن‌های علمی معین شده است، ایجاد تسهیلات برای ارتقا علمی اعضای آنان است که یقیناً در کنگره سه روزه سالی یک‌بار حاصل نمی‌شود و تامین این نظر، تلاشی است مستمر با برنامه ریزی منظم آموزشی تخصصی  مسئولانه.

دکتر میترا میرمحمدی



بدون دیدگاه

دیدگاه شما (لطفاً از Internet Explorer استفاده نکنید):





*