سرمقاله (آبان ۱۳۹۴)

editorial-26 تنوع کار جراحی و طیف گسترده بیماران آن که از سوئی به دندان پزشکی و از سوی دیگر به پزشکی سایه می اندازد، موقعیت ویژه و پرکششی را  برای متخصصان جراحی فک و صورت به وجود می آورد. بیش‌تر دندان پزشکانی که در جریان درمان بیماران خود وارد عرصه فعالیت این رشته می شوند با اشتیاق به آموزش و فراگیری رمز و راز کار جراحی می پردازند. قلمرو رشته جراحی فک و صورت به نحوی است که فرصت های زیادی برای فراگیری دانش و یادگیری مهارت های جدید هم برای دندان پزشکان و هم شاخه های دیگر پزشکی به‌وجود می آورد.

آبنورمالیتی های فک و صورت ممکن است فقط با توانایی عملکرد طبیعی این ناحیه تداخل نداشته باشد و می تواند هر جنبه از زندگی بیمار را تحت الشعاع قرار دهد. جراح فک و صورت، توان بازسازی توانایی فرد برای خوردن، صحبت کردن و زندگی کردن طبیعی را دارد. به عبارتی دیگر جراح فک و صورت نه فقط عملکرد و ظاهر بیمار را بازسازی می کند بلکه زندگی فرد را نیز دگرگون می سازد.

در دو شماره گذشته نشریه Oral and Maxillofacial Surgery  ۷۳:۱۴۵۰-۱۴۵۱, ۲۰۱۵ در مقاله ای از *A. Omar Abubaker, با عنوان  “Faculty time in dental school-based OMS department” مطلبی راجع به نقش رشتۀ جراحی دهان و فک و صورت در آموزش رشته دندان پزشکی آمده بود که بخشی از برگردان آن را در این جا آورده ام.

«به نظر برخی بار آموزشی جراحی فک و صورت ممکن است متفاوت از دیگر تخصص های دانشگاهی به نظر نرسد که این امر درست نیست. به دلیل این که بخش آموزشی جراحی فک و صورت نه تنها وظیفۀ آموزش دانشجویان دندان پزشکی را در رابطه با جراحی های دهان از قبیل کشیدن معمول دندان ها و بی حسی ها و فراهم آوردن آگاهی دربارۀ چشم انداز این تخصص دارد، بلکه عرصۀ اصلی به کار بردن علوم بایومدیکال و هدایت درمان پزشکی بیماران نیز هست- در بسیاری از دانشکده ها، بخش های جراحی دهان و فک و صورت همچنین وارد مباحث آموزشی فارماکولوژی و پزشکی دهان می شوند. بدون برآوردن چنین نقشی، آموزش بخش جراحی دهان و فک و صورت به سطح تعلیم مهارت های تکنیکی کاهش می یابد و به طور بالقوه خلایی در نقش حقیقی دندان پزشک به عنوان حافظ زنجیره سلامت معاصر ایجاد می شود. در همان حال کوتاهی از چنین تعهدی می تواند نه تنها بر دندان پزشکی به عنوان حرفه بلکه بر جراحی دهان و فک و صورت به عنوان تخصص نیز تأثیر گذارد.»

از این نوشتار چنین استنتاج می شود که نه فقط آموزش بلکه هدایت درمان در عرصه جراحی های دهان و تدوین پروتکل های درمان بیماری های تعریف شده در جراحی دهان به عهدۀ ماست تا بتوانیم با توجه به نیازمندی های علمی روز و در انطباق با شرایط، دستورالعمل های درمانی را بر اساس تجارب غنی همکارانمان ارائه دهیم.

علاقه بخش بزرگی از دندان پزشکان به جراحی دهان و فک و صورت را در حضور پر رنگ آنان در پانل های جراحی کنگره ها و همایش ها می توان مشاهده کرد. در آخرین کنگره سالانه انجمن علمی دندان پزشکان عمومی ایران( کنگره دهم) گروهی از همکاران جراح فک و صورت برنامه ای تدوین و اجرا کردند و در پانل جراحی به معرفی کیس های متعدد جراحی پرداختند. از این برنامه بسیار استقبال شد. نمونه ها به وضوح نشان دهنده علاقه و نیاز دندان پزشکان به چنین برنامه های آموزشی است که می تواند در ارتقاء درمان در کشور سهم درخوری داشته باشد.

برای شناساندن قلمرو و توانایی های رشته جراحی فک و صورت، نهاد های مدنی از جمله  انجمن های علمی می بایست در تدوین برنامه های آموزشی برای دندان پزشکان و هدایت درمان در جراحی های دهان و فک و صورت به هشدارباش ها با جدیت برخورد کنند.

در یک کنگره دندان پزشکی، یک پزشک متخصص در باره موضوعی سخنرانی کرد که بی تردید به طور طبیعی در عرصه کار جراحان فک و صورت تعریف می شود. پس از پایان سخنرانی، یکی از همکاران دندان پزشک پرسید بیمارانی را که مشکلات مفصل گیجگاهی ـ فکی دارند به کدام متخصص باید ارجاع داد؟ در جواب، همکار پزشک مان ایشان را به یک متخصص پزشکی که بخشی از موضوعات کاری آنان با جراحی فک و صورت هم‌پوشانی دارد ولی درمان مفصل گیجگاهی فکی در عرصه تخصصی آنان قرار نمی گیرد راهنمائی کرد. چنین پرسش و جوابی نشان داد که متاسفانه انجمن های حرفه‌ای ما نتوانسته اند عرصه کار خود را نه فقط به جامعه پزشکی بلکه به دندان پزشکان نیز بشناسانند. وظیفه ای که در دستور کار جراحان فک و صورت قرار دارد.

تصور من این است که در آینده تلاش بسیاری باید انجام شود تا نقش مسئولانه خود را در سیستم درمانی کشور ایفا کنیم. این تلاش جز از طریق کار جمعی برای حفظ موقعیت ممتاز رشته جراحی فک و صورت میسر  نیست. پیش از این زحمت هائی کشیده شده است ولی به نظر می رسد هنوز کار جدی و بزرگی در پیش است که موفقیت در آن جز با مشارکت و همدلی سازمان یافته همه جراحان فک و صورت امکان پذیر نیست. گام نخستین می تواند نشست های ماهانه علمی، گزارش گسترده کیس رپورت ها و گام های بعدی تدوین پروتکل ملی درمان های جراحی بیماری های دهان و فک و صورت و ارائه آن به مجامع بین المللی باشد.

دکتر میترا   میرمحمدی

 

* Professor and S. Elmer Bear Chair, Department of Oral and Maxillofacial Surgery, Virginia Commonwealth University School of Dentistry and Virginia Commonwealth University Medical Center, Richmond, VA.



بدون دیدگاه

دیدگاه شما (لطفاً از Internet Explorer استفاده نکنید):





*