سرمقاله (تیر ۱۳۹۵)

editorial-33مدتی است که در مجامع مختلف بحث هایی پیرامون حدود اختیارات کاری فارغ التحصیلان هر رشته تخصصی و امکان برخورداری آنان از برنامه های آموزشی سمپوزیوم ها و کنگره های انجمن های مجاور  مطرح است که گاه دیدگاه ها در این باره به برخوردهایی غیرمنطقی و به دور از منش علمی می انجامد.

طبق تعریف وزارت بهداشت «متخصص» در رشته های پزشکی و دندان پزشکی به کسی گفته می شود که پس از اتمام دوره عمومی پزشکی یا دندان پزشکی، آموزش‌های تخصصی دانشگاهی و آکادمیک آن را در دوره دستیاری بالینی بر پایه کریکولوم مصوب گذرانده باشد.

بنابراین فارغ التحصیلان هر رشته تخصصی مجاز به فعالیت تخصصی در حوزه‌ای هستند که آموزش‌های دانشگاهی و آکادمیک آن را وفق کوریکولوم آموزشی دوره تخصصی کسب کرده باشند.

چنان چه فرد پس از فارغ التحصیلی علاقه‌مند به کسب مهارتی شود که در دورۀ  تخصصی پایه های آن را گذرانده باشد در آن صورت با طی دوره‌های مشخص آکادمیک( دوره‌های فلوشیپ ) می تواند به کسب  مهارت و دریافت مدرک در آن گرایش نائل آید.

در این میان شرکت های تجاری که بیش‌تر سودای افزایش فروش کالاهای خود را در سر دارند با  برگزاری دوره های آموزشی محدود و حتی تنها با ۳ ـ ۲ ساعت حضور داوطلب در کلاس آموزشی، گواهی طی دوره را به وی می‌دهند و با دادن این گواهی‌ها، پزشکان و دندان پزشکان را تشویق به خرید محصولات وارداتی خود می کنند و با پیشنهاد انواع و اقسام سفرها و آفرها و …میزان فروش خود را بالا می‌برند.
از شرکت‌های تجاری انتظار نمی رود که مصالح بیماران و پزشکان را مقدم بر منافع خود بدانند. ولی از انجمن‌های علمی گروه پزشکی و انجمن های صنفی (در صورت  وجودشان) انتظار می رود که به تعهد خود در قبال سلامت مردم و درمان در کشور عمل کنند و نسبت به حدود اختیارات قانونی درمان گران حساس باشند.

همان طور که انجمن های علمی  بنا به وظایف اساس‌نامه ای موظفند در کلیه مباحث آموزشی مربوط به رشته تخصصی برای ارتقا علمی اعضای خود وارد شوند و نقش موثر خود را برای آموزش پس از فارغ التحصیلی ایفا کنند، به همان نسبت هم انتظار می رود در برنامه ریزی جدی برای ساماندهی دوره های آموزشی مقتضی برای همه پزشکان و دندان پزشکان در زمینه های تخصصی خود فعال باشند.

در دندان پزشکی این اهتمام در رابطه با آموزش ایمپلنت دندانی نیز می بایست از طرف انجمن های علمی جدی گرفته شود. بی شک انجمن علمی جراحان دهان و فک و صورت  نیز به خاطر سطح بالای آموزش اعضای آن در زمینهکادمیک اعضای آم و به ویژه در درمان های زم ایمپلنت می بایست در تدوین برنامه های سیستماتیک آموزشی ایمپلنت برای دندان پزشکان در چارچوب های مشخص و تعیین بایدها و نبایدها قدم بگذارد تا همکاران دندان پزشکمان هم از آموزش مناسب در این رابطه برخوردار شوند و هم در چارچوب تعیین شده فعالیت خود در زمینه ایمپلنت با اطمینان و دانش ضرور کار کنند .

کسب دانش و مهارت در عرصه پزشکی را نمی توان محدود کرد ولی این که یک درمان گر تا کجا حق دخالت در کار درمانی دارد را قانون هر کشور تعیین می کند. صرفاً داشتن دانش و مهارت یا مدرک، مجوزی برای دخالت در کار مشخص درمانی صادر نمی کند.

ورود به میدانی که در آن پزشک امکان کنترل عوارض درمان انجام شده را ندارد و مجبور است بیمار را پس از حادث شدن عارضه به این مطب و آن مطب ارجاع دهد، عملی خلاف وجدان پزشکی و مصداق آسیب عمدی به بیمار بی‌اطلاعی است که به پزشکش اعتماد کرده است.

در برنامه‌های علمی که از طرف انجمن‌های مختلف برنامه ریزی می‌شود بدیهی است که گروه مخاطب این انجمن‌ها می توانند از اطلاعات وسیع‌تر از آن چه که در دانشگاه آموخته اند برخوردار شوند وکمبودهای آموزشی دانشگاهی را جبران کنند. اطلاع از علوم پایه، آموزش کلی روش های درمانی و عوارض در موضوعات مربوط می‌تواند در سطحی وسیع تر و پیشرفته‌تر دراختیار همه پزشکان علاقه مند قرار داده شود و بی شک کمک خوبی به درمان اولیه و دید بهتر نسبت به آینده درمان می کند ولی آموزش تکنیک با هدف امکان ایجاد درآمد برای گروه مخاطب یا برای انجمن، نمی‌تواند برای انجمن‌های علمی مورد پذیرش باشد. به عنوان مثال آموزش تزریق ژل و بوتاکس و به طور کلی آموزش تکنیک محض به پزشکان و دندان پزشکان هیچ توجیه علمی ندارد و به معنای آموزش علم و ارتقاء درمان و …تعبیر نمی شود. این گونه آموزش‌های با انگیزه درآمد زائی بیش تر، ثمری جز افزایش عوارض و آسیب های جسمی به بیماران نخواهد داشت.

علم انحصاری نیست. فراگیری علم محدودیت نمی‌شناسد ولی محدوده کار درمانی هر گروه تابع مقرراتی است. این مقررات می‌تواند با تدوین برنامه های علمی آکادمیک و مقرر کردن چارچوب ها مطابق با سیستم‌های آموزشی بین المللی توسط انجمن های علمی تدوین شود و به بحث ادامه دار در این باره پایان دهد.

دکتر میترا  میرمحمدی



بدون دیدگاه

دیدگاه شما (لطفاً از Internet Explorer استفاده نکنید):





*