سرمقاله (بهمن ۹۵)

editorial-40هم پیوندی و همکاری نزدیک بین متخصصان شاخه‌های متفاوت پزشکی که کار و حدود مسئولیتشان در عرصه‌هائی با یکدیگر هم پوشانی دارد، با شناخت توانائی‌ها و آموختارهای دوران تحصیل دانشگاهی و دوره های تکمیلی پس از آن، افزایش می‌یابد. چون هدف، درمان بهتر بیماران در بالاترین سطح دانش روز است، طبیعی است اگر پزشکان شاخه‌های گوناگون برای همکاری با یکدیگر گرایش داشته باشند.

مشخصات کلی دورۀ تخصصی برای همه رشته‌های تخصصی علوم پزشکی در کوریکولوم دوره دستیاری تعریف شده است. در اهداف اختصاصی دورۀ تخصصی رشته جراحی دهان و فک و صورت که یکی از رشته های تخصصی دشوار و طولانی مدت پزشکی است، زمانی دستیار فارغ التحصیل می‌شود که کف دانش و مهارتی که با طی دوره‌ها و ساعات کافی به دست آورده است شامل موارد زیر باشد:

۱) تشخیص بیماری‌ها، ضایعات، صدمات، نواقص و ناهنجاری‌های مادر‌زادی و اکتسابی عفونی، تروماتیک، رشدی تکاملی، نئوپلاستیک خوش‌خیم و بدخیم نسوج نرم و سخت دهان و فک و صورت

۲) درمان جراحی و غیر جراحی و وابستۀ موارد فوق

۳) بازسازی بافت نرم و سخت و جراحی‌های استتیک و فانکشنال ناحیه دهان و فک و صورت

۴) توانایی های آموزش و پژوهش در زمینه های فوق

نگاهی به جدول برنامه های دروس دورۀ تخصصی رشته جراحی دهان و فک صورت مشخص می‌کند که بازسازی بافت سخت و بافت نرم در ساختار صورت چه در عرصۀ تراما، چه در ناهنجاری‌های اسکلتال ( در جراحی ارتوگناتیک و استئوتومی‌های دیگر استخوان‌های متشکله صورت و جراحی بافت‌های نرم صورت ) محور اصلی برنامۀ آموزشی رشتۀ جراحی دهان و فک و صورت است. به‌طوری که با قید تعداد موارد جراحی در زمینه های پاتولوژی غدد بزاقی، سینوس و عفونت، تراما، ارتوگناتیک و بازسازی ـ استتیک و فانکشنال و TMJ انجام حداقل آن تعداد جراحی را در طی دورۀ ۵ ساله تخصصی برای دستیاران الزامی کرده است.

بی شک گذراندن علوم وابستۀ بالینی چون جراحی مغز و اعصاب و چشم و… به منظور تسلط بیش‌تر بر درمان تروما و ناهنجاری‌ها و ضایعات پاتولوژیک در ناحیه کرانیوفاسیال است. کما این که گذراندن دوره ارتودنتیکس در ترکیب دوره‌های آموزشی تخصصی برای تسلط بیش‌تر بر درمان‌های مشترک با همکاران ارتودنتیست در بیماران با ناهنجاری‌های اسکلتال است و نه برای انجام درمان ارتودنسی توسط جراحان فک و صورت.

با توجه به روشن بودن برنامه‌های آموزشی هر رشته که در کجا متخصص رشته می‌تواند به عنوان درمان‌گر متخصص، مستقیم عمل کند و در کجا آموزش جنبی و آشنایی با تخصص‌های مجاور مطرح است، جای ابهامی باقی نمی ماند. بی‌شک نداشتن دانش تخصصی در مبحث اکلوژن، درمان‌های ناصحیح در تراماهای فک را موجب می‌شود و یا نداشتن علم ارتودنسی و اکلوژن، درمان پیچیده بیماران کاندید جراحی‌های ارتوگناتیک را ناممکن می‌کند. 

در علوم تخصصی پزشکی، رشته‌های مجاور به علت همسایگی فیلد‌های خود ممکن است هم پوشانی‌هایی با یکدیگر داشته باشند. نگاه هر یک از رشته‌ها به محدوده مشترک، از دیدگاه و گرایش تخصصی آن رشته تعریف می‌شود و فرصتی به دست خواهد داد تا با مشارکت علمی و بالینی سطح درمان بیماران ارتقاء یابد.

در فضای عمومی، منازعاتی که گاه در میان شاخه‌های مختلف بر سر محدودۀ کاری تخصصی هر رشته پیش می‌آید که در غالب موارد منازعات اقتصادی است، توجه به کوریکولوم آموزشی و عنایت به منافع بیمار و فلسفه کار پزشکی زمینه ذهنی مناسبی است برای آن که شاخه‌های گوناگون رشته‌های پزشکی بتوانند با اعتماد متقابل به درمان بهتر بیماران بپردازند و این روش پیوند صنفی را مستحکم‌تر و امکانات پژوهش‌های علمی را به ویژه آن جا که نیاز به همکاری چند رشته هم‌پوشان دارد، آسان‌تر کند.

در این جا باید گفته شود که علم نباید در انحصار دانشگاه و کارمندان دولت قرار گیرد. انجمن‌های علمی و انجمن‌های صنفی پزشکان می‌بایست تلاش کنند با ایجاد شرایط ضرور آن بخش از متخصصانی را که بیرون از دانشگاه فعالیت دارند و کار علمی می کنند، به انجمن‌ها جذب و تجربیات و دستاوردهای آنان را در اختیار جامعه پزشکی قرار دهند.

ماه نامه « جراحی فک و صورت – تازه ها» در خدمت چنین هدفی است.

دکتر میترا میرمحمدی



بدون دیدگاه

دیدگاه شما (لطفاً از Internet Explorer استفاده نکنید):





*